Jonah Lehrer, Ο Προυστ ήταν νευροεπιστήμονας

Ο Lehrer έγραψε ένα βιβλίο που θα ήθελα να το είχα γράψει εγώ, επειδή οι ιδέες του συνθέτουν επιστήμη και τέχνη, δύο τομείς που ενδιαφέρουν όχι μόνο εμένα, αλλά και πολλούς άλλους ανθρώπους.
Όπως αναφέρει -μεταξύ άλλων- το εσώφυλλο του βιβλίου, είχε την τύχη να εργαστεί στο εργαστήριο του νομπελίστα νευροεπιστήμονα Eric Kandel. Παράλληλα, είναι φανερό ότι πρόκειται για άνθρωπο με πλατιά και ευρύτερα ενδιαφέροντα πέρα από τη νευροεπιστήμη, αφού τα αποσπάσματα λογοτεχνίας στο βιβλίο είναι πάμπολλα, αλλά και οι παρατηρήσεις του για τις τέχνες γενικότερα (μουσική, ζωγραφική), όπως καταγράφονται στο βιβλίο, δείχνουν έναν πολυπράγμονα και ευφυή άνθρωπο. Σημασία έχει και το γεγονός ότι εργάστηκε ως σεφ, επειδή στο κεφάλαιο με τίτλο ”Η πεμπτουσία της γεύσης”, αναφέρει μυστικά που θα άξιζε να ανακαλύψουν όσοι αγαπούν τη μαγειρική.
Στο βιβλίο αυτό, ο Lehrer κατορθώνει να παρέχει σε όσους δεν είναι γνώστες της επιστήμης του μια εκλαϊκευμένη και ενδιαφέρουσα αναφορά στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι αισθήσεις. Ταυτόχρονα, συνδυάζει τις γνώσεις του με ερεθίσματα από καλλιτέχνες, όπως ο ποιητής Whitman, ο ζωγράφος Cezanne, η συγγραφέας Woolf, ο συνθέτης Stravinsky κ.ά, ώστε να εντοπίσει, θα έλεγε κανείς, τα σημεία τομής τέχνης και επιστήμης. Ειδικά σε ό,τι αφορά τον Proust, τον οποίο “τιμής ένεκεν” χαρακτηρίζει ως νευροεπιστήμονα στον τίτλο του βιβλίου, η βασική ιδέα που απορρέει από το βιβλίο είναι ότι κατάφερε χωρίς να έχει μελετήσει με επιστημονικό τρόπο τη λειτουργία της μνήμης, να ανακαλύψει ότι κάθε φορά που ανακαλούμε στη μνήμη κάποια ανάμνηση του παρελθόντος, στην πραγματικότητα το αναπλάθουμε. Με άλλα λόγια, αναδημιουργούμε το παρελθόν. Αυτή η οξυδερκής παρατήρηση του Proust επιβεβαιώθηκε αργότερα από τις επιστημονικές μελέτες πάνω στη μνήμη.
Αντίστοιχους συσχετισμούς κάνει ο Lehrer και σε άλλους τομείς, όπως για παράδειγμα τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε, τον τρόπο με τον οποίο ακούμε ένα καινούριο κομμάτι μουσικής, ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο αποκτάμε τη συνείδηση του εαυτού μας. Σε ορισμένα κεφάλαια, είναι εντυπωσιακές οι παρατηρήσεις του, ενώ σε κάποια άλλα κάπως λιγότερο πειστικές. Πάντως, το βιβλίο διαβάζεται με αμείωτο ενδιαφέρον και προσφέρει καινούρια και ενδιαφέρουσα γνώση.
Ο Lehrer διατηρεί το εξής blog: The Frontal Cortex.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.