15. Το υλικό από το οποίο φτιάχνονται οι άνθρωποι

Ψάξε όποιο σπίτι θες, δεν θα βρεις παραπανίσια κουβέρτα ούτε για δείγμα.”
Κωνσταντίνος Τζαμιώτης, Το Πέρασμα

Η πρώτη αντανακλαστική σκέψη της Αγγελικής, όταν είδε το εξώφυλλο του βιβλίου «Το πέρασμα», ήταν: «Αυτά τα πράγματα τα ξέρουμε». Κι, ωστόσο, η εικόνα παρέμενε δυνατή, παρά το γεγονός ότι η εξοικείωση μέσα από τις εικόνες της τηλεόρασης και των social media ίσως να οδηγεί το θεατή στην αποδοχή. (Αποδοχή τίνος πράγματος άραγε; Μονάχα του παραλογισμού της ανθρώπινης μοίρας.) Μέσα της για κάποιο λόγο, άρχισε να αναρωτιέται πόση αλήθεια περιέχει η πεποίθηση ότι «αυτά τα πράγματα τα ξέρουμε». Υπάρχει μια διαφορά -και καθόλου μικρή- μεταξύ της πραγματικότητας όπως τη βιώνει κανείς και της ίδιας (αλλά τόσο διαφορετικής) πραγματικότητας εκείνου που παρακολουθεί μια οθόνη. Όπως, άλλωστε, είναι άλλη η πραγματικότητα για εκείνον που αναγκάζεται να βρεθεί σε μια βάρκα προσπαθώντας να σώσει τη ζωή του, άλλη για εκείνον που ανιδιοτελώς βουτάει στη θάλασσα για να σώσει τη ζωή κάποιου άλλου, άλλη για εκείνον που αδίστακτα πουλάει ένα σωσίβιο ακατάλληλο. Ένα σύνολο από άπειρες διαφορετικές πραγματικότητες. Μα κάθε άνθρωπος ζει μονάχα τη δική του. Η πραγματικότητά του είναι η δική του νοητική κατασκευή.
Η απάντηση που της έδωσε ένα απόγευμα ο Πέτρος φαίνεται πώς καθόρισε την απόφασή της να αγοράσει το βιβλίο παρά την πρώτη αντανακλαστική της σκέψη.
«Πέτρο, γιατί άραγε διαβάζουμε λογοτεχνία;» τον είχε ρωτήσει.
«Δεν ξέρω. Μάλλον για να μάθουμε από τι υλικό φτιάχνεται ο άνθρωπος», της είχε απαντήσει.
Καθώς προχωρούσε στην ανάγνωση του βιβλίου, οι διαφορετικοί κόσμοι που συναντιώνται αναπόφευκτα και βίαια, όπως γράφει το οπισθόφυλλο, αποκαλύπτονταν ως η διαφορετική βιωμένη πραγματικότητα του κάθε ήρωα. Αυτό έχει τη σημασία του σε ένα τόσο συγκλονιστικό θέμα για έναν πολύ απλό λόγο. Έχουμε μια τάση να γαντζωνόμαστε στις βεβαιότητες μας, ώστε τείνουμε να απορρίπτουμε μετά βδελυγμίας οποιαδήποτε απόκλιση από αυτές. Συχνά διαμορφώνουμε στη συνείδησή μας μια πραγματικότητα απόλυτη και απομακρυνόμαστε άμεσα από οτιδήποτε απειλεί να κλονίσει τις απόψεις μας. Στο «Πέρασμα» η παρουσία των πολλών διαφορετικών ηρώων δίνει μια εποπτική εικόνα της αδυναμίας προσδιορισμού μιας και μόνης απόλυτης πραγματικότητας.
Ίσως, τελικά αυτό να είναι το ζητούμενο, όταν καταφεύγουμε στη λογοτεχνία. Να μας δείξει από τι υλικό είναι φτιαγμένος ο άνθρωπος. Όμως, αυτό το υλικό δεν είναι ένα. Αν και ιδανικά θα έπρεπε να είναι μόνο ένα: το υλικό από το οποίο είναι φτιαγμένος ο καπετάνιος στο τέλος του βιβλίου.

Advertisements
Posted in Uncategorized

14. Εργοστάσιο παραγωγής σκέψεων

“Όταν κάποιος είναι χημικός μηχανικός”, σκεφτόταν η Αγγελική, “αυξάνονται δραματικά οι πιθανότητες να αντιλαμβάνεται το καθετί γύρω του ως εργοστάσιο”. Κι εδώ που τα λέμε δεν είναι καθόλου δύσκολο να παρομοιαστεί ο άνθρωπος με ένα εργοστάσιο. Με μια απλουστευμένη (και πώς θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά) θεώρηση, στην περίπτωση του εργοστασίου που λέγεται άνθρωπος, η πρώτη ύλη είναι τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος (π.χ. αλληλεπίδραση με άλλους ανθρώπους, επαφή με τη φύση, αναγνώσεις βιβλίων ή και έλλειψη όλων αυτών κλπ).
Η καύσιμη ύλη που παρέχει την ενέργεια είναι τα τρόφιμα (αυτό το ξέρει και η γάτα μας). Αλλά το μείζον ερώτημα είναι: τι παράγει ο άνθρωπος;

Σκέψεις, παστίτσιο, όνειρα, εταιρικούς ισολογισμούς, επιθετικότητα, κεντήματα, εχθρότητα, πορτοκάλια, βία, χάρτινα καραβάκια, πολέμους, ζωγραφικούς πίνακες με θέμα τον πόλεμο, τρυφερότητα, γκατζετάκια, ανιδιοτέλεια, οικονομικές προβλέψεις, αλληλεγγύη, πυρηνικούς αντιδραστήρες, αλτρουισμό, θαλάσσια ρύπανση από πετρελαιοκηλίδες, αγάπη, έρευνα για την καταπολέμηση της θαλάσσιας ρύπανσης από πετρελαιοκηλίδες και πάει λέγοντας. Ωραίες σκέψεις, αλλά δεν είναι λογοτεχνία.

“Πώς θα ήταν η ζωή μου, αν είχα παρατήσει τις σπουδές και είχα αφοσιωθεί στις αναγνώσεις βιβλίων; Θα είχα άραγε καταφέρει να γίνω επώνυμη συγγραφέας;” αναρωτιόταν η Αγγελική. Η απάντηση λίγο την ενδιέφερε. Κανείς άνθρωπος με στοιχειώδη αυτοεκτίμηση δεν μετανιώνει πραγματικά για τις επιλογές του, ανεξαρτήτως αν φαίνονται λάθος ή σωστές στους γύρω του. Ακόμη κι αν ένα βράδυ του καλοκαιριού πιάνει τον εαυτό του κοιτώντας τη θάλασσα να κάνει τη σκέψη: “Πώς θα ήταν η ζωή μου αν…;”

Τι σημασία έχουν όλα αυτά και γιατί κάποιος να ενδιαφερθεί να ασχοληθεί με την ομφαλοσκόπηση της Αγγελικής; Στο μεταξύ, η θάλασσα, την οποία ένας άνθρωπος κοιτάζει και αναρωτιέται για τις επιλογές του, είναι η ίδια θάλασσα μέσα στην οποία άνθρωποι πνίγονται προσπαθώντας να σώσουν τη ζωή τους.

Θάλασσα, πικροθάλασσα. Είναι η ίδια θάλασσα. Το καταλαβαίνεις;

Posted in Uncategorized | 1 Comment

Παύλος Μάτεσις, Η μητέρα του σκύλου

madre di cane
Η Ραραού, ώριμη πλέον και ταλαντούχα ηθοποιός, εκ παραλλήλου δε “ορφανό πεσόντος εν Αλβανία”, αφηγείται με απολαυστικά χιουμοριστικό τρόπο την ιστορία της, την ιστορία της οικογένειάς της και τελικά, με φαινομενική αφέλεια χάρη στη μαεστρία του Μάτεσι, την ιστορία της Ελλάδας από την κατοχή έως και την απελευθέρωση.
Οι πεποιθήσεις της Ραραούς;
Εγώ βασιλόφρων είμαι, αλλά τα τραγούδια της αριστεράς με σαγηνεύουν.”
Τα όνειρά της;
Διότι διατηρούσα εγώ από προπολεμικώς τα καλλιτεχνικά μου όνειρα, να βγω ηθοποιός[…] Αυτό κυρίως καταλόγιζα στην Κατοχή και τον Άξονα, γι’αυτό κυρίως τους κατηγορώ: που πήγαν να βάλουνε φραγμό στην καλλιτεχνική μου πτήση.”
Κι ο κύριος Άλφιο;
Μπορεί να ήταν εχθρός της πατρίδος, αλλά η ελληνική φιλοξενία σ’αυτά είναι πολύ αδέκαστη, δεν επιτρέπεται να στενοχωράς καλεσμένο, έστω και κατακτητή.”
Κι οι Γερμανοί;
Και πολύς κοσμάκης έφαγε ψωμάκι ξελακκώνοντας νάρκες. Σε κάτι μας ωφέλησαν και οι Γερμανοί.”
Κι ο Έλληνας (που εξασφάλιζε τη σύνταξή του με τη μεσολάβηση του πολιτικού αρκεί να ψήφιζε εν αγνοία του και ο απών αδερφός);
Είχα την άλλη σύνταξη της Αλβανίας, γι’ αυτό δεν παντρεύτηκα, για να μην τη χάσω. Η σύνταξη είναι πιο σταθερή από όποιον σύζυγο. Και πιο θερμή. Και ούτε έχω τύψεις που εξαπατώ το έθνος. Αυτό γιατί κούρεψε τη μαμά μου;”

Αληθινό αριστούργημα που περιγράφει γεγονότα, υπό άλλη γωνία δραματικά, με τόσο ανάλαφρο τρόπο, ώστε διαβάζεται μονορούφι.

Το 2002 βραβεύτηκε μαζί το βιβλίο “Η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα” με το βραβείο Premio letterario Giuseppe Acerbi.

Posted in Uncategorized

13.Η περιέργεια σκότωσε τη γάτα

Στο ερώτημα του Πέτρου, ο οποίος δίκην ψυχοθεραπευτή τη ρώτησε πώς προέκυψε η εμμονή με τον Σωκράτη, η Αγγελική απάντησε ότι διάβασε στο βιβλίο ενός γιατρού ότι ακολουθεί τη σωκρατική μέθοδο συζητώντας με τους ειδικευόμενους και τους ενθαρρύνει να αμφισβητούν ο ένας τον άλλον. Όμως, στο ερώτημα αν είχε σκοπό να διαβάσει όλα τα άπαντα του Πλάτωνα για να σχηματίσει ιδία γνώμη ως προς το τι ακριβώς είναι η σωκρατική μέθοδος, ήταν σαφές ότι μόνο μία θα μπορούσε να είναι η απάντηση:
-Όχι, φυσικά!
Κι ο Πέτρος συνέχισε:
-Αν ψάχνεις ένα βιβλίο που να σε καθοδηγεί ως προς τα θεμέλια της επιστήμης στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία χωρίς να είναι τηλεφωνικός κατάλογος σε πάχος,
σου προτείνω το “Η φύση και οι Έλληνες” του Schrödinger.
Αυτό το “χωρίς να είναι τηλεφωνικός κατάλογος σε πάχος” της έκανε κλικ. Κι έτσι, αφού πλήρωσαν και έφυγαν από την καφετέρια, μπήκε σε ένα βιβλιοπωλείο, το ξεφύλλισε προσεκτικά και το μάτι της έπεσε στην σελίδα 105:
[…] με σκοπό τη διαμόρφωση μιας κατανοητής εικόνας του εξωτερικού Κόσμου, επιτρέψαμε την υπεραπλούστευση να εξαιρούμε τον ίδιο τον εαυτό μας[…]
[…] αυτή είναι η αιτία που η επιστημονική κοσμοθεώρηση από μόνη της δεν περιέχει τίποτε από ηθικές και αισθητικές αξίες[…]
Τα παραπάνω βέβαια μπορεί να τα καταλάβει εύκολα κάθε άνθρωπος που σκέφτεται με επιστημονικό τρόπο. Αλλά αν ποστάρεις τις σκέψεις αυτές στο φέισμπουκ χωρίς να γράψεις από κάτω Schrödinger
δεν πρόκειται να πάρεις like παρά μόνο από όσους αισθάνονται πολύ υποχρεωμένοι (π.χ. πρώτου βαθμού συγγενείς, κουμπάροι κλπ)

Αργότερα η Αγγελική σκέφτηκε να ποστάρει στο timeline το εξής:
“Η περιέργεια σκότωσε τη γάτα, αλλά για τη γάτα του Schrödinger δεν είναι σίγουρο 100%.”
O Πέτρος άργησε πολύ να κάνει like.
Τελικώς σχολίασε στα comments:
“Η γάτα ήταν ο Schrödinger και δυστυχώς πέθανε το 1961.”
Το επόμενο σχόλιο της Αγγελικής ήταν:
“Ευτυχώς μας άφησε τα βιβλία του.”
Like.
H περιέργεια σκότωσε τη γάτα. Αν και φόνισσα, η περιέργεια είναι η κινητήρια δύναμη της επιστήμης και του κουτσομπολιού.

Posted in Uncategorized

12.Σωκρατική ειρωνεία

ΑΓΓΕΛΙΚΗ: Καλώς τον κι ας άργησε! Πού ήσουν;
ΠΕΤΡΟΣ: Σου πηγαίνει για σύζυγος…
ΑΓΓΕΛΙΚΗ: Εγώ δεν σε έβρισα! Τι θα πάρεις;
ΠΕΤΡΟΣ: Ένα χυμό πορτοκάλι.
ΑΓΓΕΛΙΚΗ: Ωραία, θα σου βάλω ένα κουίζ. Διάβασε τον παρακάτω διάλογο:

M: Ισχυρίζεστε ότι ήρθα εδώ για να εφαρμόσω τις αποφάσεις Ψ;
A: Μάλιστα.
Μ: Οι αποφάσεις αυτές λένε ότι βάση της δράσης του Χ είναι ο αγώνας για το ψωμί, τις δημοκρατικές ελευθερίες, την ειρήνη. Έτσι δεν είναι;
Α: Έτσι.
Μ: Επομένως, ο αγώνας για το ψωμί, τις δημοκρατικές ελευθερίες και την ειρήνη είναι συνωμοσία κατά της Ε;
Α: Όχι.
Μ: Ευχαριστώ. Αυτό μονάχα ήθελα να διευκρινίσω.

ΑΓΓΕΛΙΚΗ: Δεν σου φαίνεται ότι θα μπορούσε να είναι η σωκρατική μέθοδος;
ΠΕΤΡΟΣ: Αν δεν κάνω λάθος, είναι από τη δίκη του Μπελογιάννη. Άρχισες να διαβάζεις ιστορία;
ΑΓΓΕΛΙΚΗ: Μπα, διαβάζω μόνο το ιστολόγιο του Σαραντάκου για τις λέξεις και την ιστορία τους.

https://sarantakos.wordpress.com/2016/03/30/beloyannis/

Posted in Uncategorized

11.Σπάραγμα

Και την ίδια ώρα, τι πετύχαμε τα παθιασμένα μυρμήγκια της διανοήσης; Πόσα ολοκαυτώματα αποτρέψαμε, πόσα τάγματα εφόδου αναχαιτίσαμε, πόσα στρατόπεδα συγκέντρωσης διαλύσαμε;”
Πέλα Σουλτάτου, Ανκόρ

Όση ώρα περίμενε η Αγγελική στην καφετέρια τον Πέτρο, μια κοπέλα στο διπλανό τραπέζι έγραφε σε ένα μπλοκ σημειώσεων. Ενίοτε έσβηνε ή έσκιζε σελίδες. Φαινόταν απορροφημένη. Κάποια στιγμή ζήτησε να της αδειάσει ο σερβιτόρος το τασάκι. Κι ωστόσο, πριν φύγει, σκίζει και πετάει ακόμη και την τελευταία σελίδα. Η σκηνή κίνησε την περιέργεια της Αγγελικής. Πριν έρθει, λοιπόν, ξανά ο σερβιτόρος, άλλαξε τραπέζι, ξεδίπλωσε το πεταμένο χαρτί και άρχισε να διαβάζει:

Άραγε τι πετυχαίνουν τα μυρμήγκια της διανόησης; Θα ήθελα να σου δώσω τη δική μου απάντηση. Μπαίνοντας στο facebook, πάτησα το join για να έρθω στη βιβλιοπαρουσίαση του Ανκόρ. Σε τόσες και τόσες βιβλιοπαρουσιάσεις είχα πατήσει join, αλλά τελικώς δεν πήγα. Αυτή τη φορά όμως είχα περιέργεια να καταλάβω τι σημαίνει «πολιτική» ενσάρκωση του θανάτου.
Όταν, λοιπόν, σε άκουσα να δίνεις το spoiler του βιβλίου, ταξίδεψα νοητικά στην Κρήτη. Θυμήθηκα τη γιαγιά μου ενώ ήταν ακόμη ζωντανή, αλλά καθηλωμένη στο κρεβάτι, που είχε μια γυναίκα από τη Βουλγαρία να στέκει στο πλευρό της. Είχε, βέβαια, και τα παιδιά και τα εγγόνια της, αλλά πάντως δεν είχε εμένα. Έπλασα, λοιπόν, νοητικά την εικόνα κάποιος να επιτίθεται στη γυναίκα αυτή μόνο και μόνο επειδή δεν ήταν ελληνίδα. Χωρίς να σκεφτεί αν η γυναίκα αυτή θα προτιμούσε χίλιες φορές να βρίσκεται στη χώρα της στο πλάι της δικής της γιαγιάς ή μάνας. Και η εικόνα αυτή της φαντασίας, μου φάνηκε τόσο άθλια, ακατανόητη και τρομακτική, ώστε παρόλο που ήθελα να βρω το θάρρος να σου μιλήσω (υπερνικώντας το κλασικό δέος που νιώθουν οι αναγνώστες για τους συγγραφείς λες και δεν είναι κανονικοί άνθρωποι) αντ’ αυτού σηκώθηκα και έφυγα.
Κι ωστόσο γυρνώντας με το μετρό πίσω στην ασφάλεια και την ησυχία του σπιτιού, άρχισε αναπόδραστα μέσα μου ένα brainstorming από το οποίο η πλέον αξιοσημείωτη λεπτομέρεια έχει ως εξής: λίγες μέρες μετά τη δολοφονία του Παύλου, μπήκα σε ένα ταξί. Δεν είχα διάθεση, ως συνήθως, να μιλήσω με τον ταξιτζή για κανένα θέμα. Όμως, ο ταξιτζής είχε ανάγκη να μιλήσει και ξέσπασε: «Εγώ τους ψήφισα, αλλά αυτό που έγινε ήταν έγκλημα. Σκότωσαν το παλικάρι.»
Κι επανερχόμαστε στο σημείο με τα μυρμήγκια της διανόησης. Άραγε τι καταφέρνουν; Καταφέρνουν να μας θυμίσουν (σε εμάς του μορφωμένους που ενίοτε κοροϊδεύουμε τους ταξιτζήδες στα social media) αυτό που ο ταξιτζής ήδη ξέρει, κι ας μην έχει διαβάσει λογοτεχνία: ότι πρέπει να μιλάμε με θάρρος για την αδικία. Γιατί αυτό είναι πιο σημαντικό από ένα παιχνίδι ματαιοδοξίας (όπως γίνεται μερικές φορές η τέχνη). Ή ίσως και να κάνω λάθος. Γιατί αυτό είναι η τέχνη. Ένα σπάραγμα, μια μορφή επικοινωνίας, μια στιγμή που οι άνθρωποι ενώνουν τη σκέψη τους έστω και για μια στιγμή, γιατί η αδικία είναι αδικία ακόμη κι αν δε γίνεται σε εμάς, αλλά σε κάποιον άλλον. Κι ωστόσο…

Έτσι, τέλειωνε αυτό που έμοιαζε με γράμμα. Κι ωστόσο τι; Ένα ταξί κίτρινο σαν ήλιος σταμάτησε έξω από την καφετέρια. Ήταν ο Πέτρος.
Ο ήλιος ήταν φωτεινός, έλαμπε και ενέπνεε αισιοδοξία σαν το Ανκόρ. Ο ήλιος που θα μας καλέσει όλους μια μέρα κοντά του. Ηλιοκαλέσματα.
Καθώς βλέπει τον Πέτρο να μπαίνει μέσα στην καφετέρια, η Αγγελική σκέφτεται: “Η τέχνη και η εξέγερση δεν θα πεθάνουν παρά μόνο με τον τελευταίο άνθρωπο. Ο Καμύ δεν το είπε αυτό; Να θυμηθώ να το γκουγκλάρω…”

Posted in Uncategorized

10.Ω, τι ειρωνεία!

Η λέξη “irony” προέρχεται από τη λέξη ειρωνεία και δεν χρειάζεται να σπουδάσεις γλωσσολογία στο Harvard για να το καταλάβεις αυτό. Ωστόσο, ω, τι ειρωνεία! Η λέξη ειρωνεία δεν έχει κανένα σχολιασμό στην ελληνική wikipedia. Κι έτσι, η Αγγελική δεν μπορούσε να βρει με γρήγορο και άμεσο τρόπο τι σήμαινε η σωκρατική ειρωνεία. Αντίθετα, στην αγγλική wikipedia, όχι μόνο υπήρχε η λέξη irony με ανάλυση, αλλά υπήρχε και σαφής εξειδίκευση στη λέξη “socratic irony“.
Δεν πειράζει όμως! Κάθε εμπόδιο για καλό. Ήταν αναγκασμένη να διαβάσει την Απολογία του Σωκράτη, ώστε να ανακαλύψει τη φράση:

ἐγὼ δέ, ὥσπερ οὖν οὐκ οἶδα, οὐδὲ οἴομαι· ἔοικα γοῦν τούτου γε σμικρῷ τινι αὐτῷ τούτῳ σοφώτερος εἶναι, ὅτι ἃ μὴ οἶδα οὐδὲ οἴομαι εἰδέναι
(Εγώ, αυτά που δεν ξέρω, ούτε νομίζω ότι τα ξέρω. Φαίνεται λοιπόν ότι είμαι λίγο σοφότερος από αυτόν, επειδή αυτά που δεν ξέρω, δεν νομίζω ότι τα ξέρω.)

Τι παράδοξο, όμως, η αθηναϊκή άμεση δημοκρατία, καταδικάζει σε θάνατο έναν άνθρωπο που ήταν σε ηλικία 70 ετών. Είναι άραγε ο θάνατος το μεγαλύτερο κακό; Ή μήπως δεν πρέπει να το νομίζουμε, αφού δεν το ξέρουμε;
Τους τις πετάει τις σπόντες ο Σωκράτης στην απολογία του. Ω, τι ειρωνεία!

Posted in Uncategorized

9.Συντελεστής δόμησης

Τέσσερα χρόνια πριν, όταν είδε στο ίνμποξ του facebook ένα νέο μήνυμα από κάποιον με τον όνομα Πέτρος Κελίκος, δεν πήγε το μυαλό της αμέσως στον Πέτρο. Είχαν χρόνια να ειδωθούν.
Μόλις διάβασε το μήνυμα, όμως θυμήθηκε: “Συντελεστής δόμησης ο,6. Τι κάνεις;”

Στα φοιτητικά τους χρόνια η Αγγελική συχνά του έκανε σχόλια για τη μεγάλη μύτη του.
-Είσαι σίγουρος ότι αυτό το πράγμα είναι η μύτη σου; Γιατί κάθε φορά που μετακινείται, αλλάζει ο συντελεστής δόμησής της.
-Πολύ καλό. Να μας το ξαναπείς το καλοκαίρι να δροσιστούμε.
-Τώρα σοβαρά… Αν σκεφτείς τα χρήματα που θα γλυτώσεις στο μέλλον από την εξοικονόμηση σε αντηλιακό, ίσως θα πρέπει να τολμήσεις μια επέμβαση πλαστικής χειρουργικής.
-Καλά εσύ χαραμίζεσαι εδώ. Θα έπρεπε να σε στείλουμε ή στη ΝΑΣΑ ή στους Μόντυ Πάιθονς. Πάντως κάπου μακριά…
Και τότε γελώντας, άρχιζε η Αγγελική να τον χτυπάει φιλικά στην πλάτη.
Όμως, δεν ήταν μόνο αυτό. Τους έδεναν ατέλειωτες συζητήσεις μαζί με το Γιάννη (το τότε αγόρι της Αγγελικής) και τη Ματίνα ή τη Φωτεινή ή τη Νάνσυ (την εκάστοτε κοπέλα του Πέτρου ανάλογα με το έτος).
Τα χρόνια πέρασαν. Χάθηκαν λόγω δουλειάς και ρουτινοποίησης μέχρι που το μέσο κοινωνικής δικτύωσης, τους έφερε ξανά κοντά.
-Γιατί με έκανες add; Τώρα θα πρέπει να μπαίνω καθημερινά στο Facebook, για να σου γράφω κακίες, του έγραψε η Αγγελική.
-Να με κάνεις unfriend αν σου βαστάει, απάντησε ο Πέτρος.
-Όχι, δε γίνεται. Πρώτα θα πατήσω το deactivate account και μετά θα σε κάνω unfriend.
-Σιγά, καλέ! Εγώ έχω κάνει unfriend το μισό μου σόι και άλλα 10 άτομα. Κανένας από αυτούς δεν νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση. Για την ακρίβεια ούτε καν το καταλάβανε. Έτσι κι αλλιώς ποτέ δεν τους έκανα like στις αναρτήσεις τους.

Αν αυτό που ένωνε την Αγγελική και τον Πέτρο, εκτός από το facebook, ήταν και η τρέλα ή/και η ευφυΐα, θα έμενε αναπάντητο ερώτημα. Πάντως ο συντελεστής δόμησης της μύτης του Πέτρου ήταν 0,6.

Posted in Uncategorized | 1 Comment

8.Παιδική αθωότητα

Καθώς ο Πέτρος άνοιγε την πόρτα για να φύγει από την καφετέρια, η Αγγελική άρχισε να κάνει σκόρπιες σκέψεις. “Οι περισσότερες -αν όχι όλες- οι θρησκείες θεωρούν το φόνο ως αμαρτία. Αλήθεια, αν ο φόνος ήταν από καταβολής κόσμου κάτι κακό, γιατί ήταν αποδεκτή πράξη η απόφαση των αθηναίων δικαστών να καταδικάσουν το Σωκράτη να πιει το κώνειο; Στο κάτω κάτω ο Σωκράτης δεν ήταν ένας serial killer. Αντίθετα, έμελλε να γίνει ένας από τους φιλοσόφους με τη μεγαλύτερη επιρροή στην ιστορία της ανθρωπότητας. Κι ωστόσο κι εγώ ως παιδάκι δεν σκότωνα τα τζιτζίκια στη στέρνα του παππού; Για ποιό λόγο δεν αισθανόμουν ότι κάνω κάτι κακό; Κι όταν ψαρεύει κανείς; Όταν ο μπαμπάς σκότωνε κοτόπουλα; Ποιός αισθάνεται τύψεις;…
Η λέξη κλειδί είναι η λέξη “αισθάνεται“. Ίσως για να εμποδίσουμε τον εαυτό μας να κάνει μια πράξη βίας, θα πρέπει να νιώσουμε ότι αυτό είναι λάθος. Οι άνθρωποι δεν δρουν πάντα με την επεξεργασία της λογικής. Αλήθεια, γιατί δεν ερωτευτήκαμε ποτέ με τον Πέτρο; Τόσο λογικοί ήμασταν πάντα; Τελοσπάντων, ίσως να ζούμε έναν έρωτα πλατωνικό. Αλλά τι είναι πλατωνικός έρωτας; Ποιός νοιάζεται; Πάω σπίτι να διαβάσω την Απολογία του Σωκράτη…”

Posted in Uncategorized

7.Η σχετικότητα της ηθικής

-Ξέρεις, Πέτρο, έκανα κάποιες σκέψεις διαβάζοντας το “Έγκλημα και Τιμωρία”.
-Ε, καλά. Δεν είσαι η μόνη. Ξέρεις πόσοι άνθρωποι πάνω στον πλανήτη το έχουν πάθει αυτό;
Ο Πέτρος ήταν φίλος της Αγγελικής από τα φοιτητικά τους χρόνια. Τους έδενε η αμοιβαία ανάγκη να κοροϊδεύουν ο ένας τον άλλο.
-Συγκεκριμένα, συνέχισε απτόητη η Αγγελική, συνειδητοποίησα τη σχετικότητα της ηθικής.
-Ποιά σχετικότητα της ηθικής; Η ηθική είναι σαν τα μαθηματικά.
-Όχι, δεν είναι. Μπορώ να στο εξηγήσω με βάση τη συμπεριφορά του Ρασκόλνικωφ.
-Για λέγε, είπε ο Πέτρος κοιτώντας διακριτικά το ρολόι του.
-Ας πάρουμε ως θεμελιώδη ηθική βάση την εξής πρόταση:”Είναι απαράδεκτο να αφαιρέσει κανείς μια ανθρώπινη ζωή”. Στην πραγματικότητα, αυτό δεν είναι αληθές πάντα. Συγκεκριμένα, έχει ως εξαίρεση την περίπτωση της αυτοάμυνας. Και όχι μόνο, ποιά μάνα δεν θα έκανε επίθεση σε κάποιον που θα απειλούσε τη ζωή του παιδιού της; Αν ο άνθρωπος λειτουργεί με το ένστικτο της αυτοάμυνας, τότε δεν σκέφτεται ούτε λεπτό ότι είναι ανήθικο να σκοτώσει κάποιον άλλο.
-Πώς συνδέεται αυτό με τον Ρασκόλνικωφ;
-Ο Ρασκόλνικωφ πράγματι δεν βρισκόταν άμεσα σε αυτοάμυνα. Η γρια τοκογλύφα δεν απειλούσε τη ζωή του. Απλώς ζητούσε λεφτά, τα οποία δεν είχε ανάγκη για να ζήσει, εις βάρος ανθρώπων που βρίσκονταν σε ανέχεια. Επομένως, η απληστία της ήταν απειλή για την επιβίωση άλλων ανθρώπων. Στη συνείδησή του ο Ρασκόλνικωφ δικαίωσε ηθικά την πράξη του, επειδή την είδε ως πράξη αυτοάμυνας υπό μια πιο ευρεία έννοια, υπερασπιζόμενος όχι μόνο τον εαυτό του, αλλά και άλλους ανθρώπους.
-Ο φόνος είναι πάντα φόνος, όποια κι αν είναι η δικαιολογία, είπε κοφτά ο Πέτρος.

Posted in Uncategorized