Νίκος Κουφάκης, Οικογενειακή πορσελάνη

Ο καλύτερος διαμεσολαβητής ανάμεσα σε ένα λογοτεχνικό έργο και σε μία πιθανή αναγνώστρια είναι, κατά τη γνώμη μου, το ξεφύλλισμα του βιβλίου πάνω στον πάγκο ενός βιβλιοπωλείου. Με αυτόν τον τρόπο, θα μπορούσε κατά τύχη να διαβάσει κανείς, για παράδειγμα, τη φράση : “Όταν τα πράγματα μέσα μου δυσκόλευαν, η μητέρα αποφάσιζε ένα βλέμμα που ξεφλούδιζε τις ενοχές μου” στη σελίδα 31 της «Οικογενειακής πορσελάνης» και να σχηματίσει αμέσως άποψη όσον αφορά το αν ο συγγραφέας μπορεί να γράψει με φρεσκάδα, ποιητικότητα και παραστατικότητα.

Ο δεύτερος καλύτερος διαμεσολαβητής είναι τα ίδια τα λόγια του συγγραφέα. Έτσι, λοιπόν, ακούγοντας το Νίκο Κουφάκη σε συνέντευξή του στην Ιωάννα Ταραμπίκου στην εκπομπή του Πρώτου Προγράμματος “Πολιτισμένα” (πηγή) να κάνει λόγο για “ανήσυχη ευθύνη” όσον αφορά τη βράβευση του βιβλίου με το βραβείο Διηγήματος 2015 από το Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών, καθώς επίσης να θέτει επί τάπητος αφενός το θέμα της ποιοτικής αξιολόγησης των βιβλίων που διαβάζονται από τη μεγαλύτερη μερίδα του αναγνωστικού κοινού και αφετέρου το ζήτημα του κατά πόσον συνιστούν λογοτεχνία όλα τα βιβλία για τα οποία καταγράφονται μεγάλες πωλήσεις, μου είναι απολύτως σαφές ότι ο συγγραφέας ενδιαφέρεται για την καλή λογοτεχνία και όχι συλλήβδην για όλα τα βιβλία που εκδίδονται.

Ο τρίτος καλύτερος διαμεσολαβητής είναι ασφαλώς οι κριτικές παρουσιάσεις από εγνωσμένου κύρους κριτικούς βιβλίων, οι οποίες υπάρχουν συγκεντρωμένες για κάθε βιβλίο στην ιστοσελίδα της biblionet. Από αυτές, επιλέγω εκείνη του Μάνου Στεφανίδη και θα ήθελα να συμφωνήσω απόλυτα και να προσυπογράψω τη φράση: “Η πορσελάνη του Κουφάκη, φτιαγμένη από υλικά αντοχής, λειτουργεί συχνά σαν ακριβές διαπασών: αντηχεί εικόνες από τον κινηματογράφο, τη μουσική, τη ζωγραφική… Κι αυτό κάνει τα πολυεπίπεδα κείμενά του άκρως γοητευτικά.” (πηγή)

Όλα τα παραπάνω είναι νομίζω αρκετά για να αποφασίσει κανείς κατά πόσον η “Οικογενειακή πορσελάνη” αποτελεί ένα ενδιαφέρον βιβλίο. Επομένως, τα παρακάτω που γράφονται έχουν να κάνουν αμιγώς με την προσωπική μου εμπειρία ως αναγνώστρια.

Οφείλω να ομολογήσω ότι άθελα μου, ενδεχομένως λόγω του τίτλου, είχα μια προκατασκευασμένη άποψη όσον αφορά τί ακριβώς διηγήματα επρόκειτο να διαβάσω, όταν πήρα στα χέρια μου το βιβλίο. Περίμενα, λοιπόν, να συναντήσω κλασική, συμβατική αφήγηση. Για καλή μου τύχη, αιφνιδιάστηκα ευχάριστα, καθώς τα διηγήματα αποδείχτηκαν πολύ περισσότερο ευφάνταστα και πρωτότυπα από εκείνα τα διηγήματα που είχα φτιάξει στο μυαλό μου και θα ήθελα να πω ότι, τελικά, μολονότι δεν είναι αρμοδιότητα δική μου να ορίσω τι συνιστά και τι όχι λογοτεχνία, μπορώ, ωστόσο, να δηλώσω ότι η καλή λογοτεχνία σίγουρα καταφέρνει να μας συγκινεί και να μας βάζει στον κόσμο του συγγραφέα. Επομένως θα ήθελα να πω ότι τα διηγήματα της ενότητας “Τα τιμαλφή του σπιτιού”, όπως άλλωστε και τα υπόλοιπα του βιβλίου, είναι θαυμάσια και εξόχως ιδιαίτερα διηγήματα και θα μπορούσαν δυνητικά να αποτελέσουν ένα πρώτης τάξεως υλικό για τη δημιουργία μιας περισσότερο εκτεταμένης και άκρως ενδιαφέρουσας νουβέλας, διότι θα ενδιέφερε πιστεύω και άλλους αναγνώστες να μείνουν λίγο περισσότερο στον κόσμο εκείνου του αγοριού που κρύβεται κάτω από το τραπέζι.

Φυσικά και παραδόξως, ο συγγραφέας έχει πιθανότατα προβλέψει μια τέτοια επισήμανση από τον αναγνώστη, όταν γράφει στο διήγημα “Ασκήσεις αναπνοής” : “οι περιγραφές είναι φλύαρες, θυμίζουν κεφάλαιο από μυθιστόρημα“. Επομένως, κατέχει συνειδητά και αριστοτεχνικά την τέχνη της αφαίρεσης κειμένου με τρόπο που το εναπομείναν κείμενο να αποκτά προστιθέμενη αξία αντί να φτωχαίνει.

Όμως, κάπου εδώ συνειδητοποιώ ότι έχω ήδη φλυαρήσει αρκετά. Καλύτερα να διαβάσει κανείς το ίδιο το βιβλίο αντί για τη συνέχεια αυτής της ανάρτησης.

Advertisement
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.