15. Το υλικό από το οποίο φτιάχνονται οι άνθρωποι

Ψάξε όποιο σπίτι θες, δεν θα βρεις παραπανίσια κουβέρτα ούτε για δείγμα.”
Κωνσταντίνος Τζαμιώτης, Το Πέρασμα

Η πρώτη αντανακλαστική σκέψη της Αγγελικής, όταν είδε το εξώφυλλο του βιβλίου «Το πέρασμα», ήταν: «Αυτά τα πράγματα τα ξέρουμε». Κι, ωστόσο, η εικόνα παρέμενε δυνατή, παρά το γεγονός ότι η εξοικείωση μέσα από τις εικόνες της τηλεόρασης και των social media ίσως να οδηγεί το θεατή στην αποδοχή. (Αποδοχή τίνος πράγματος άραγε; Μονάχα του παραλογισμού της ανθρώπινης μοίρας.) Μέσα της για κάποιο λόγο, άρχισε να αναρωτιέται πόση αλήθεια περιέχει η πεποίθηση ότι «αυτά τα πράγματα τα ξέρουμε». Υπάρχει μια διαφορά -και καθόλου μικρή- μεταξύ της πραγματικότητας όπως τη βιώνει κανείς και της ίδιας (αλλά τόσο διαφορετικής) πραγματικότητας εκείνου που παρακολουθεί μια οθόνη. Όπως, άλλωστε, είναι άλλη η πραγματικότητα για εκείνον που αναγκάζεται να βρεθεί σε μια βάρκα προσπαθώντας να σώσει τη ζωή του, άλλη για εκείνον που ανιδιοτελώς βουτάει στη θάλασσα για να σώσει τη ζωή κάποιου άλλου, άλλη για εκείνον που αδίστακτα πουλάει ένα σωσίβιο ακατάλληλο. Ένα σύνολο από άπειρες διαφορετικές πραγματικότητες. Μα κάθε άνθρωπος ζει μονάχα τη δική του. Η πραγματικότητά του είναι η δική του νοητική κατασκευή.
Η απάντηση που της έδωσε ένα απόγευμα ο Πέτρος φαίνεται πώς καθόρισε την απόφασή της να αγοράσει το βιβλίο παρά την πρώτη αντανακλαστική της σκέψη.
«Πέτρο, γιατί άραγε διαβάζουμε λογοτεχνία;» τον είχε ρωτήσει.
«Δεν ξέρω. Μάλλον για να μάθουμε από τι υλικό φτιάχνεται ο άνθρωπος», της είχε απαντήσει.
Καθώς προχωρούσε στην ανάγνωση του βιβλίου, οι διαφορετικοί κόσμοι που συναντιώνται αναπόφευκτα και βίαια, όπως γράφει το οπισθόφυλλο, αποκαλύπτονταν ως η διαφορετική βιωμένη πραγματικότητα του κάθε ήρωα. Αυτό έχει τη σημασία του σε ένα τόσο συγκλονιστικό θέμα για έναν πολύ απλό λόγο. Έχουμε μια τάση να γαντζωνόμαστε στις βεβαιότητες μας, ώστε τείνουμε να απορρίπτουμε μετά βδελυγμίας οποιαδήποτε απόκλιση από αυτές. Συχνά διαμορφώνουμε στη συνείδησή μας μια πραγματικότητα απόλυτη και απομακρυνόμαστε άμεσα από οτιδήποτε απειλεί να κλονίσει τις απόψεις μας. Στο «Πέρασμα» η παρουσία των πολλών διαφορετικών ηρώων δίνει μια εποπτική εικόνα της αδυναμίας προσδιορισμού μιας και μόνης απόλυτης πραγματικότητας.
Ίσως, τελικά αυτό να είναι το ζητούμενο, όταν καταφεύγουμε στη λογοτεχνία. Να μας δείξει από τι υλικό είναι φτιαγμένος ο άνθρωπος. Όμως, αυτό το υλικό δεν είναι ένα. Αν και ιδανικά θα έπρεπε να είναι μόνο ένα: το υλικό από το οποίο είναι φτιαγμένος ο καπετάνιος στο τέλος του βιβλίου.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.